የጥራጥሬ እና ቅባት እህል 610 ሚሊዮን ዶላር ገቢ በማስገኘት ከቡና ቀጥሎ ትልቅ ድርሻ ያለው ነው:- ዶክተር ካሳሁን ጎፌ

“የእሴት ሰንሰለቶችን ማጠናከር፣ ዓለም አቀፍ ገበያዎችን ማስፋት” በሚል ጭብጥ የኢትዮጵያ ጥራጥሬዎችና የቅባት እህሎች ላኪዎች ማህበር ከኢፌድሪ ንግድና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስቴር ጋር በመተባበር በአዲስ አበባ በተካሄደው 14ኛው ዓለም አቀፍ የጥራጥሬዎች የቅባት እህሎች ኮንፈረንስ ላይ ተገኝቼ መልዕክት አስተላልፌያለሁ።
በኮንፍሬንሱ ከተለያዩ የዓለም ሃገራት የተሰባሰቡ አምራቾች፣ ገዢዎች፣ አስመጪና ላኪ ማህበራት፣ የእሴት ሰንሰለትና አገልግሎት ላይ ሰፊ ልምድ ያላቸው ኩባንያዎችና የግብርና ማቀናባበሪያ ኢንደስትሪዎች ተሳትፈዋል። በ2017 በጀት ዓመት የኢትዮጵያ አቅም ጎልቶ በታየበት የወጪ ንግድ 8.3 ቢሊዮን ዶላር ማሳካታችን የሚታወስ ሲሆን የጥራጥሬ እና ቅባት እህል 610 ሚሊዮን ዶላር ገቢ በማስገኘት ከቡና ቀጥሎ ትልቅ ድርሻ ያለው ነው።
በዓለም አቀፍ ደረጃም ተወዳዳሪ ከሆንባቸው ምርቶች መካከል የሚጠቀስ ነው። ዘንድሮም አጠቃላይ የወጪ ንግድ ዕቅዳችንን አልቀን ለመፈጸም የምርትን ጥራት በማስጠበቅ በስፋት ከማምረት በተጓዳኝ የእሴት ሰንሰለትን ማጠናከርና ዓለም አቀፍ የገበያ መዳረሻዎችን ማስፋት ወሳኝ ጉዳይ ነው። ከዚህ አንጻር መሰል መድረኮች አቅማችንን በሚገባ ለማስተዋወቅ፣ የቴክኖሎጂ ሽግግርን ለማሳለጥና ጠቃሚ ልምድና ተሞክሮዎችን ለመቅሰም ከፍተኛ ፋይዳ ይኖራቸዋል።
የሃገራችን አምራቾችና ላኪዎች ኢትዮጵያ የአፍሪካ ነጻ ንግድ ቀጠናን መተግበሯንና የአለም የንግድ ድርጅት አባልነትን ለማሳካት መቃረቧን በመገንዘብ ዕድሎቹን ወደ ውጤት ለመቀየር በንቃት እንዲሰሩ ጥሪዬን አቀርባለሁ። በተጨማሪም በማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርማችን ለውጭ ባለሃብቶች የተከፈቱ አዳዲስ የንግድ ዕድሎችን በማስተዋወቅና በትብብር በመስራት የሃገራችንን ጥቅም አንድናስጠብቅ አሳስባለሁ።
በዘርፉ የሚስተዋሉ ተግዳሮቶች ላይ በመመካከር መፍትሄ ለማበጀት ከባለድርሻ አካላት ጋር በጠንካራ ትብብርና ትጋት የምንሰራ መሆናችንን ለማረጋገጥ እወዳለሁ።
(ዶክተር ካሳሁን ጎፌ- የንግድና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስትር )

Guyyaa har’aa “Cancala sonaa cimsuun carraawwan gabaa idil-addunyaa bal’isuu” mata duree jedhuun konfiransii midhaan dheedhii fi dibataa walta’insa Waldaa Ergitoota Midhaan Dheedhiifi Dibataa Itoophiyaafi Ministeera Daldalaafi Walitti-hidhamiinsa Naannawaatiin qophaa’erratti argamee haasa taasiseera.
Konfiransicharratti qooda fudhattoonni idil-addunyaa, oomishtoonni, fichisiiftonniifi ergitoonni, dhaabbileen cancala sonaa fi agro-piroosasiingii irratti hojjetan hirmaataniiru. Bara bajataa 2017 sektaroota humni Itoophiyaa itti mul’ate keessaa tokko kan ta’e dame al-ergiitiin doolaara biiliyoona 8.3 argachuun keenya ni yaadatama. Isa keessaa midhaan dheedhiifi dibataa doolaara miiliyoona 610 galchuun bunatti aanee kan eeramudha.
Bara kanas karoora keenya caalmaan milkeessuuf qulqullina oomishaa eegsisuun cinaatti carraawwan gabaa idil-addunyaa babal’isuurratti ni hojjenna. Gama kanaan waltajjiiwwan akka kanaa carraawwan qabnu beeksisuu, teknooloojiifi muuxannoowwan gagggaarii qooddachuuf faayidaa olaanaa qabu. Oomishtoonni fi dhaabbileen al-ergii biyya keenyaa Waliigaltee Naannawaa Daldalaa Ardii afriikaa hojjiirra oolchuu keenyaafi Miseensummaa Dhaabbata Daldalaa Addunyaa milkeessuutti dhiyaachuu keenya hubachuun carraawwan gara bu’aa qabatamaatti jijjiiruuf si’oominaan akka hojjetanin dhaama.
Dabalataanis rifoormii diinagdee goorootiin carraawwan abbootii qabeenyaa biyya alaatiif banaman beeksisuufi walta’insaan hojjechuun walta’insaan faayidaa Itoophiyaa akka mirkaneessinu hubachiisuun barbaada. Danqaawwan adeemsa keessatti mudatan furuuf qooda fudhattota waliin kan hojjenu ta’a.





Today, I delivered a message at the 14th International Pulses and Oilseeds Conference held in Addis Ababa, themed “Strengthen Value Chains: Expanding Global Markets” in collaboration with the Ministry of Trade and Regional Integration of the Federal Republic of Ethiopia.
The conference brought together producers, buyers, importers, exporters, and companies with extensive experience in value chains and agro-processing industries from various countries. It is noteworthy that in the fiscal year 2017 E.C., Ethiopia’s export volume reached $8.3 billion, with pulses and oilseeds accounting for $610 million, making them the second-largest export item after coffee.
These products are also among our most competitive offerings in the global market. This year, to achieve our overall export objectives, we must strengthen the value chain and expand international market access while maintaining product quality. Platforms like this are crucial for promoting our capabilities, facilitating technology transfer, and gaining valuable insights.
I urge our country’s manufacturers and exporters to actively work towards turning these opportunities into tangible results, especially as Ethiopia implements the African Continental Free Trade Area and approaches WTO membership.

